İzmirin Kanalizasyonu Nereye Dökülüyor?
İzmir’de yaşıyorsan, belli bir yaştan sonra kafana takılan sorular değişiyor. Eskiden “Akşam nereye gidelim?” diye düşünürdüm, şimdi yürürken mazgala basınca istemsizce şunu sorguluyorum: İzmirin kanalizasyonu nereye dökülüyor?
Evet, 25 yaşındayım, arkadaş ortamında esprileri patlatan tipim ama eve dönünce kafamın içinde bu tarz sorular yankılanıyor. Hayat böyle bir şey sanırım.
Bir İzmir Klişesi: Körfez Kokusu ve İç Sesim
Yaz akşamı Kordon’da yürüyorsun. Gün batımı efsane, martılar görev başında, biri gitar çalıyor. Tam romantik an…
Derin bir nefes alıyorsun.
Ve o koku.
İç ses:
— “Bu koku ne?”
Diğer iç ses (daha bilgili olan):
— “İzmirin kanalizasyonu nereye dökülüyor, onu düşün.”
İşte o an başlıyor zihinsel yolculuk. Çünkü İzmir’de yaşayan herkesin en az bir kez aklına gelmiştir bu soru. Sormayan yalan söylüyordur, sorup cevap aramayan da Google’a ayıp ediyordur.
İzmirin Kanalizasyonu Nereye Dökülüyor? Gerçekler ve Efsaneler
Efsane 1: “Direkt denize gidiyor abi”
Bu cümleyi mutlaka duymuşsundur. Özellikle balık tutan bir dayıdan.
Ama iş o kadar basit değil.
İzmirin kanalizasyonu nereye dökülüyor? Kısa cevap: Arıtma tesislerine. Uzun cevap ise biraz daha dolambaçlı, tıpkı İzmir trafiği gibi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin işlettiği Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi, Türkiye’nin en büyüklerinden biri. Şehrin büyük bölümünden gelen atık sular burada toplanıyor, arıtılıyor ve çevre standartlarına uygun hâle getirildikten sonra denize veriliyor.
Yani evet, sonunda deniz var ama arada ciddi bir temizlik süreci dönüyor. Bu detayı atlayanlar yüzünden İzmir yıllardır “kanalizasyon denizi” muhabbetine maruz kalıyor.
Kafede Geçen Mini Diyalog
— “Abi sen ekonomi okumuştun, söyle bakayım İzmirin kanalizasyonu nereye dökülüyor?”
— “Arıtma tesisine.”
— “E sonra?”
— “Sonra denize.”
— “E ben demiştim işte!”
Ve işte o an anlıyorum ki bazı tartışmalar arıtılamıyor.
Arıtma Meselesi: Görünmeyen Kahramanlar
Çiğli’de Neler Oluyor?
Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi’nde olay ciddi. Mekanik, biyolojik ve kimyasal aşamalardan geçen atık sular, doğrudan denize zarar vermeyecek seviyeye getiriliyor.
Bu tesis olmasa, Körfez’deki balıklar çoktan sendika kurmuştu.
Ama işin düşündüren kısmı şu:
Biz günlük hayatta sifonu çekip geçiyoruz. Orada ne oluyor, kim uğraşıyor, pek umurumuzda değil.
İç sesim yine devrede:
— “Bu kadar suyu arıtmak ne kadar enerji harcıyordur?”
— “Sus, latte içiyoruz.”
Günlük Hayattan Kanalizasyon Farkındalığı
İzmir yağmur yağınca başka bir şehir oluyor.
Mazgallar taşıyor, sokaklar mini Venedik.
O an herkes aynı soruyu soruyor:
— “Bu sular nereye gidiyor?”
Evet, yine aynı yere. Kanalizasyon sistemi, yağmur suyu hatlarıyla birlikte çalışıyor. Ama şehir büyüdükçe altyapı da zorlanıyor. İzmir’in nüfusu artıyor, binalar yükseliyor, ama yerin altındaki sistem sessiz sedasız çalışmaya devam ediyor.
Belki de bu yüzden beni düşündürüyor. Görmediğimiz ama hayatı taşıyan şeyler hep en kritik olanlar.
İzmirin Kanalizasyonu Nereye Dökülüyor? Peki Ya Biz?
Bu soruyu sadece teknik bir mesele gibi görmek kolay. Ama biraz durup düşününce iş değişiyor.
Denize atılan her atık, kullanılan her kimyasal, lavaboya dökülen her yağ, bu sistemin bir parçası oluyor. Arıtma var diye her şeyi gönül rahatlığıyla göndermek biraz kendimizi kandırmak gibi.
Arkadaş ortamında espri yaparım:
— “Merak etme, Çiğli halleder.”
Ama içten içe biliyorum, Çiğli her şeyi tek başına halledemez.
Kendimle Dalga Geçerken Yakalandığım An
Geçen gün lavaboya yanlışlıkla kahve telvesi döktüm.
Sonra durdum.
“İzmirin kanalizasyonu nereye dökülüyor?” diye düşünen adam, telveyi döküyor.
İnsan işte. Çelişkilerle dolu.
Sonuç Yerine Bir İzmir Akşamı
Gün batıyor, Körfez yine güzel.
Koku yok, rüzgâr tatlı.
Arıtma çalışıyor, hayat devam ediyor.
İzmirin kanalizasyonu nereye dökülüyor?
Teknik olarak arıtma tesisine, sonra denize.
Ama zihinsel olarak, hepimizin gündelik hayatına, alışkanlıklarına, umursamazlıklarına da dökülüyor.
Belki de mesele sadece “nereye dökülüyor” değil.
“Madem biliyoruz, ne yapıyoruz?” sorusu asıl mesele.
Ama bu düşünceleri yarına bırakıyorum.
Şimdi arkadaşlar mesaj atmıştır:
“Çıkıyoruz, geliyorsun.”